Kup domenę

AI LAB – ARKUSZ 13.3

Rozumowanie: limit tokenów, nie miara staranności

Szkielet tabeli pokazany poglądowo; przedmiotem sprzedaży jest wyłącznie domena dajwers.pl. Poniżej wyjaśniamy, co daje polecenie (prompt), co daje trening, a ile kosztuje dodatkowe wnioskowanie w czasie testu – na zadaniach, gdzie odpowiedź da się sprawdzić (dane ilustracyjne; parametry deklarowane, nie pomiar).

Krzywa kosztu ↓ ← start labu

01 – TRZY DŹWIGNIE

Co robi prompt, co robi trening, co robi budżet

FIG. 11 – PROMPT (uproszczenie: łańcuch u góry, drzewo i pętla u dołu)

Łańcuch myśli (chain-of-thought) / ToT / ReAct

Łańcuch: krok → krok → krok → werdyktkrok → krok → krok → werdykt ToT: gałęzie i wybór; ReAct: myśl → działanie → obserwacjagałęzie → wybórmyśl (thought)działanie (action)obserwacja (obs.)

zero-shot: „Pomyślmy krok po kroku” („Let’s think step by step”, Kojima i in. 2022)

Łańcuch myśli to liniowy zapis kroków bez zmiany wag. Drzewo myśli (tree-of-thoughts, ToT, Yao i in. 2023) rozgałęzia rozumowanie i wraca do lepszej gałęzi, a pętla ReAct (Yao i in. 2022) przeplata myśl (thought) z działaniem (action) i obserwacją (observation), np. z wywołaniem wyszukiwarki. Bez weryfikatora każda z nich snuje dłuższy wywód zamiast lepszego wyniku.

Pułapka: samo dopisanie „rozumuj krok po kroku” pomaga w rachunkach, a w prawie i kodzie zawodzi bez sprawdzenia wyniku.

FIG. 12 – TRENING

PRM kontra ORM

PRM: każdy krokORM: tylko wynik

PRM nagradza każdy krok, ORM tylko wynik końcowy. RLVR – trening na zadaniach z weryfikatorem regułowym (m.in. algorytm GRPO); DPO – preferencje offline bez weryfikatora. Weryfikator to osobny mechanizm, który sprawdza odpowiedź (reguły lub sędzia). Bez rzetelnego weryfikatora trening prowadzi do obchodzenia nagrody.

FIG. 13 – BUDŻET

Niski / wysoki cel (low / high) / najlepszy z 8 (best-of-8)

low 1×, high 4×, best-of-8 ≈10×low 1×high 4×8× ≈10×ten sam model, inny rachunek

Cel obliczeń na zapytanie (budget) to ten sam model przy innym rachunku. Powyżej progu koszty rosną szybciej niż dokładność – to jest punkt opłacalności.

Samouzgodnienie (self-consistency, Wang i in. 2022) to głosowanie (vote) bez sędziego: wygrywa najczęstsza odpowiedź. Najlepszy z N (best-of-N) to wybór sędziego (judge), czyli weryfikatora (verifier), spośród prób – droższy, lecz działa i tam, gdzie głosować się nie da.

PRZYKŁADY FORMATU (dane ilustracyjne) – REASONING

Przykłady formatu (dane ilustracyjne)

Przykłady formatu (dane ilustracyjne); parametry deklarowane, a nie pomiar harnessu. Szkielet tabeli pokazany poglądowo; przedmiotem sprzedaży jest wyłącznie domena dajwers.pl.

REV 2026-09-10

DeepSeek V4.1 Flash

hybrid-think • SFT→RL

reas:hybridreas:rl-grpoctx:1Mlic:open-mit

Kontrolowany wysiłek: non-think / high / max (dane ilustracyjne; parametry deklarowane, nie pomiar).

REV 2026-08-18 (Flash: 2026-08-26)

GLM-5.3 / Flash

thinking • 1M • tools

reas:hybridctx:1Mlic:open-weight

Flash 320B/18B multimodalny; pełny model 5.3 do długich sesji agentowych (dane ilustracyjne; parametry deklarowane, nie pomiar).

REV 2026-08-01

Qwen3.8 Max

thinking + non-thinking • 1M

reas:hybridctx:1Mlic:open-custom

Wbudowane narzędzia do sesji agentowych (dane ilustracyjne; parametry deklarowane, nie pomiar).

REV 2026-07-16 / wagi 2026-07-27

Kimi K3

agentic • 2.8T/104B • KDA+MLA

arch:moeattn:kda-mlareas:highlic:open-custom

Sesje agentowe o długim horyzoncie; licencja Kimi K3 (custom, MaaS powyżej progu wymaga umowy) (dane ilustracyjne; parametry deklarowane, nie pomiar).

SkrótMetodaOpis
DPOoffline prefPreferencje offline bez weryfikatora; dane ilustracyjne, nie pomiar.
GRPOgrupowy baselineWariant RL z baseline grupowym; dane ilustracyjne, nie pomiar.
PPOaktor-krytyk, clippingPoprzednik GRPO; stabilny, drogi (4 sieci: policy/ref/reward/value); dane ilustracyjne, nie pomiar.
RLVRnagroda weryfikowalnaTrening na zadaniach z weryfikatorem regułowym; dane ilustracyjne, nie pomiar.
RAGkontekst, nie wagiDoklejony kontekst zamiast zmiany wag; dane ilustracyjne, nie pomiar.

02 – KRZYWA KOSZT–DOKŁADNOŚĆ

Gdzie dopłata przestaje się opłacać

Wartości ilustracyjne pokazujące format tabeli, a nie pomiar. Harness i paczka PL w arkuszu Warianty (n=40: 95% CI dla pass@1 to około ±15 pkt – różnice +5–8 pkt ilustrują kształt krzywej, nie ranking). Suwak pokazuje mechanikę, nie wynik.

Osobny test sędziego (judge) sprawdza zgodność z człowiekiem oraz odporność na trzy przekształcenia: odwrócenie etykiety (label-flip), rozwlekłość (verbosity) i parafrazę (paraphrase). W przykładzie formatu rozjazd po przekształceniach sięga ok. 16% (dane ilustracyjne, nie pomiar).

Wysiłek ustawiasz drabinką niski → wysoki → pełny cel (low → high → max): budżet w poleceniu (prompt-budget), router trudności albo szkicowanie spekulacyjne (speculative decoding). Wymuszanie budżetu (budget forcing, s1: Muennighoff i in., styczeń 2025) dopisuje „Wait”, gdy model chce kończyć, albo ucina rozmyślanie poleceniem „Final Answer:”. Suwak poniżej ustawia ten sam wysiłek co punkty na wykresie: low ≈1×, high ≈4×, best-of-8 ≈10× (dane ilustracyjne).

Krzywa koszt–dokładność: low, high, best-of-8 lowhighbest-of-8+wer. tokeny / zapytanie →pass@1
Logarytm, nie prosta. Pierwsze podwojenie budżetu daje najwięcej; piąte zwiększa głównie rachunek.
01high

high • ≈4× tokenów • +6 pkt pass@1 kontra low (dane ilustracyjne) • weryfikator: tak

03 – CZTERY PUŁAPKI

ZnakPułapkaOpis
P1długi ≠ mądryBez weryfikatora model tworzy dłuższe błędne wywody. Liczy się pass@1, nie długość śladu.
P2polski sypie pierwszyOdmiana i ortografia załamują się wcześniej niż w anglojęzycznym benchmarcu. Paczka PL bywa trudniejsza niż MMLU (obserwacja formatu, nie ranking; n=40).
P3weryfikator to modelWeryfikator modelowy, czyli sędzia (judge), też się myli: woli długie odpowiedzi i potrafi zmienić werdykt po parafrazie. Raportuj zgodność sędziego z człowiekiem oraz próby: odwrócenie etykiety (label-flip), rozwlekłość (verbosity), parafraza (paraphrase) – inaczej ranking jest fikcją (dane ilustracyjne).
P4pętla bez pamięciRefleksja (Reflexion, Shinn i in. 2023): aktor (actor) → sędzia (judge) → samorefleksja (self-reflection) → pamięć epizodyczna (episodic memory), bez zmiany wag. Bez zapisanej uwagi agent powtarza ten sam błąd, a bez zewnętrznego sprawdzenia szlifuje wymówkę zamiast wyniku.